fbpx

Zmiany w przepisach podatkowych w nadchodzącym roku

Wraz z nadejściem nowego roku, rozpoczął się okres kolejnych, istotnych zmian w dziedzinie prawa podatkowego.  Stanowi to oczywiście kontynuację kierunku obranego w 2019 roku, który to rok pod względem nowelizacji przepisów podatkowych także był niezwykle intensywny.  W niniejszym artykule omówimy pokrótce najważniejsze z wprowadzonych zmian i zwrócimy szczególną uwagę na aspekty istotne z punktu widzenia podatników.

NIP na paragonie

Już od 1 stycznia 2020 r. obowiązują nowe przepisy w zakresie wystawiania faktur VAT. Po wprowadzonej nowelizacji osoba dokonująca zakupu, chcąc otrzymać fakturę VAT zobowiązana jest do podania numeru NIP przed zamknięciem paragonu.  Sprzedawca bowiem będzie mógł wystawić fakturę nabywcy jedynie w sytuacji, gdy numer NIP będzie znajdował się na wystawionym paragonie z kasy fiskalnej.  Bez numeru identyfikacyjnego wystawienie faktury nie będzie możliwe.

Powyższe dotyczy oczywiście tych nabywców, którzy prowadzą działalność gospodarczą – a więc relacji B2B między podatnikami podatku lub podatku od wartości dodanej.

Warto podkreślić, że podanie numeru NIP przez osobę dokonującą zakupu towarów lub usług musi nastąpić przed zamknięciem paragonu.  Nie będzie bowiem tego wymogu spełniało ręczne wpisane numeru.

Co nastąpi, jeśli sprzedawca wystawi nabywcy fakturę VAT mimo tego, że na wystawionym na kasie fiskalnym paragonie nie został zawarty numer NIP? W takiej sytuacji ustawodawca przewidział wobec wystawcy faktury sankcję podatkową w wysokości 100 % należnego podatku VAT od transakcji.  Taka sama sankcja czeka również nabywcę, który taką błędnie wystawioną fakturą się posłuży, rozliczając ją w swoich kosztach.  

Wprowadzona nowelizacja jest kolejnym krokiem podjętym w celu uszczelnienia systemu podatkowego i wymierzona jest w proceder, w którym tworzone są puste faktury, wystawiane na podstawie paragonów za transakcje dokonane przez inne podmioty.

Sankcje za brak przelewów na rachunki wskazane na tzw. białej liście podatników

O tak zwanej „białej liście podatników” pisaliśmy już we wcześniejszym artykule, sygnalizując, że od 1 stycznia 2020 r. dokonywanie płatności z pominięciem rachunku ujawnionego na tej liście skutkować będzie stosownymi sankcjami.

Tym samym z początkiem 2020 r. w sytuacjach w których płatność zostanie dokonana nie za pośrednictwem rachunku płatniczego lub na rachunek płatniczy, lecz inny niż wskazany w wyżej wspomnianym wykazie (według stanu na dzień wykonania przelewu), podatnicy nie będą mogli zaliczyć takiego wydatku do kosztów podatkowych. Ograniczenie to dotyczy transakcji zawieranych pomiędzy przedsiębiorcami, których wartość przekraczać będzie 15 000 złotych. Należy podkreślić, że bez znaczenia dla sposobu określenia, czy transakcja przekracza ten limit pozostaje okoliczność, na ile płatności zostanie rozłożona należność wynikająca z jednej faktury.

Ponadto nabywca będzie odpowiadał solidarnie z kontrahentem za jego zaległości podatkowe, jeśli nie zapłaci on należnego podatku VAT – w części podatku od towarów i usług proporcjonalnie przypadającej na tę transakcję. Z tego względu kluczowe jest dochowanie należytej staranności i każdorazowe sprawdzenie czy rachunek płatniczy na który przelewana będzie należność widnieje na białej liście podatników VAT.

Przedsiębiorca, który dokona przelewu na niewłaściwy rachunek, chcąc uchronić się przed możliwymi sankcjami powinien w terminie do 3 dni od daty zlecenia przelewu na rachunek niefigurujący w wykazie prowadzonym przez Szefa KAS zawiadomić o tym fakcie właściwego dla wystawcy faktury naczelnika urzędu skarbowego.  

Pominięcie mechanizmu split payment

Od 1 stycznia 2020 r. obowiązywać zaczyna także sankcja za niezastosowanie obowiązkowego mechanizmu podzielonej płatności, polegająca na braku możliwości zaliczenia takiej transakcji do kosztów uzyskania przychodu. Znajduje ona zastosowanie, jeśli spełnione zostaną łącznie dwa poniższe warunki:

  1. płatność dotyczy transakcji, której stroną jest inny przedsiębiorca i jej jednorazowa wartość, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności przekracza 15.000,00 złotych lub równowartość tej kwoty;
  2. płatność dotyczy faktury oznaczonej wyrazami „mechanizm podzielonej płatności”.

Warto zaznaczyć, że jak wynika z powyższego, nabywcy nie będzie groziła ta sankcja, jeśli w stosunku do danej transakcji występuje wprawdzie obowiązek zastosowania mechanizmu split payment, jednak wystawca faktury nie oznaczył jej zwrotem „mechanizm podzielonej płatności”.

Indywidualne mikrorachunki podatkowe

Kolejną istotną zmianą jest wprowadzenie indywidualnych rachunków podatkowych dla podatników, które służyć będą dokonywaniu wpłat z tytułu:

  1.  podatku dochodowego od osób fizycznych,
  2.  podatku dochodowego od osób prawnych,
  3.  podatku od towarów i usług,
  4.  innych niepodatkowych należności budżetowych, wymienionych w art. 60 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.

Warto wskazać, że indywidualne mikrorachunki podatkowe zostaną utworzone dla wszystkich kategorii podatników (w tym także osób fizycznych), jednak nie będą obejmować wszystkich należności podatkowych. W dotychczasowy sposób uiszczać będziemy m.in. akcyzę, podatek od czynności cywilnoprawnych czy podatek od spadków i darowizn.

W zamierzeniu ustawodawcy zmiana ta ma stanowić udogodnienie dla podatników, którzy w poprzednim stanie prawnym musieli często wpłacać należności na wiele odrębnych rachunków prowadzonych przez właściwe urzędy skarbowe. Teraz, niezależnie od zmiany miejsca zamieszkania, numer rachunku pozostawać będzie bez zmian.

Każdy może sprawdzić przypisany mu mikrorachunek podatkowy na stronie Ministerstwa Finansów, pod adresem; https://www.podatki.gov.pl/generator-mikrorachunku-podatkowego.

W związku z powyższą zmianą od 1 stycznia 2020 r. każdych wpłat z tytuły w/w podatków i należności należy dokonywać już na nowe, indywidualne rachunki podatkowe, nawet jeśli związane są jeszcze z rozliczeniami podatkowymi za rok 2019.

Uproszczone zasady prowadzenia księgi przychodów i rozchodów

Kolejną nowelizacją, stanowiącą bez wątpienia udogodnienie dla podatników są wchodzące w życie uproszczone zasady prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów.  Wprowadzona zmiana wynika z nowego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2019.

Nowe przepisy nie zawierają już obowiązku prowadzenia przez podatników ewidencji wyposażenia, która dotychczas była obowiązkowa. W oparciu o dotychczasowe regulacje, podmioty prowadzące księgę przychodów i rozchodów musiały prowadzić taką dokumentację dla każdego wyposażenia, którego wartość początkowa przekraczała kwotę 1.500 złotych.

Ponadto zlikwidowano także obowiązek prowadzenia karty przychodów pracowników, która zawierała szeroki katalog danych, które pracodawca musiał osobno ewidencjonować.

Powyższe stanowi wyraz polityki, mającej na celu możliwe uproszczenie procedur ewidencyjnych i tym samym odciążenie podatników.

Ulga na złe długi

Kolejną pozytywną zmianą dla podatników, która nadeszła wraz z rozpoczęciem nowego roku, jest wprowadzenie tzw. „ulgi na złe długi” odnośnie podatku dochodowego.  Do tej pory zbliżone rozwiązanie funkcjonowało w polskim systemie prawnym jedynie na gruncie podatku VAT.

Na czym zatem polega mechanizm ww. ulgi? Po zmianie przepisów wierzyciel uzyska prawo do zmniejszenia podstawy opodatkowania o kwotę wierzytelności, jeżeli wierzytelność ta nie została uregulowana bądź też zbyta w jakiejkolwiek formie w ciągu 90 dni od dnia upływu terminu jej płatności wynikającego z łączącej strony umowy lub wystawionej faktury. Jednocześnie dłużnik pozostający w zwłoce z płatnością powyżej 90 dni będzie musiał doliczyć nieuregulowane przez siebie zobowiązanie do podstawy opodatkowania.

Jakie warunki muszą być spełnione, by zastosowanie ulgi na złe długi było dopuszczalne?

Przede wszystkim, transakcja handlowa musi zostać zawarta w ramach działalności wierzyciela i działalności dłużnika, z których dochody podlegają w Polsce opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Kolejnym warunkiem jest także to, by od daty wystawienia faktury (rachunku) lub zawarcia umowy dokumentującej wierzytelność nie upłynęły 2 lata, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym została wystawiona faktura (rachunek) lub została zawarta umowa, a w przypadku, gdy rok kalendarzowy, w którym wystawiono fakturę (rachunek) jest inny niż rok kalendarzowy, w którym zawarto umowę – gdy nie upłynęły 2 lata, licząc od końca roku kalendarzowego późniejszej z tych czynności.

Przeszkodą w zastosowaniu ulgi na złe długi w podatkach dochodowych będzie wszczęcie wobec dłużnika postępowania restrukturyzacyjnego, upadłościowego lub likwidacji. W takiej sytuacji skorzystanie z nowego mechanizmu nie będzie możliwe, jeśli w/w postępowania toczyły się w ostatni dzień miesiąca poprzedzającego dzień złożenia zeznania podatkowego.

Podsumowanie

Rok 2020 rozpoczął kolejny okres pełen istotnych zmian w prawie podatkowym. Mając na uwadze ilość wprowadzanych przez ustawodawcę nowelizacji, kluczowe jest śledzenie nowych przepisów na bieżąco, gdyż ich nieznajomość może prowadzić z jednej strony do dotkliwych dla podatnika sankcji, z drugiej natomiast do niezastosowania możliwych udogodnień i ułatwień.

Powyższy artykuł sygnalizuje te aspekty zmian, które są najbardziej kluczowe z punktu widzenia podatników. Nie jest to jednak koniec nowości, które przynosi ze sobą 2020 rok – już w kwietniu i lipcu wejdą w życie kolejne zmiany, dotyczące między innymi nowej matrycy stawek VAT, deklaracji JPK czy podatku u źródła, którą to tematykę przybliżymy w kolejnych publikacjach na blogu.