fbpx

TARCZA ANTYKRYZYSOWA – ZMIANY W ZAKRESIE ZDALNEGO FUNKCJONOWANIA SPÓŁEK PRAWA HANDLOWEGO

Nieustanne rozprzestrzenianie się wirusa COVID-19 i pandemia nim spowodowana stanowią nie tylko źródło dramatycznych problemów finansowych dla wszystkich przedsiębiorców ale także przyczynę wielu problemów organizacyjnych. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 24 marca br. zmieniającym rozporządzenie w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii, wprowadziło na terenie całego kraju szereg ograniczeń oraz obostrzeń w zakresie możliwości swobodnego przemieszczania się a coraz więcej osób w obliczu wzrostu liczby zakażonych, przebywa na przymusowej kwarantannie albo co zrozumiałe, boi się wychodzić z domów. Taka sytuacja, choć trudna dla wszystkich, w nadchodzących miesiącach może być utrudnieniem logistycznym dla spółek prawa handlowego, w szczególności w kontekście zgromadzeń wspólników oraz walnych zgromadzeń akcjonariuszy. O ile bowiem część spółek zawarła w swoich umowach odpowiednie przepisy zabezpieczające je na taką okoliczność, większość z nich nie przewidziała takiej konieczności wcześniej. 

TRUDNOŚCI W ORGANIZACJI DZIAŁANIA ZARZĄDÓW ORAZ RAD NADZORCZYCH

Bezsprzecznie, spółki z praktycznie każdej branży, czy to usługowej czy przemysłowej, znalazły się w bardzo trudnym położeniu, które wymagać będzie podjęcia szeregu trudnych decyzji przez ich organy. Ciężar decydowania o losie spółki, będzie spoczywał w szczególności na zarządzie oraz radzie nadzorczej, które z uwagi na swój zwyczajowo przyjęty kolegialny charakter, dla podjęcia jakichkolwiek decyzji, wymagają stosownych uchwał. Ich podjęcie, z uwagi na obecny stan zagrożenia epidemiologicznego, może jednak być nie lada wyzwaniem, szczególnie jeśli jeden z członków danego organu przebywa na przymusowej kwarantannie i nie może swobodnie się przemieszczać, bądź znajduje się za granicą.

Zgodnie z dotychczasowym brzmieniem przepisów ustawy Kodeks Spółek Handlowych,  podejmowanie uchwał przez radę nadzorczą w trybie pisemnym  lub przy wykorzystaniu środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość było dopuszczalne tylko w przypadku, gdy umowa spółki tak stanowiła. Sama zaś uchwała była ważna, gdy wszyscy członkowie rady nadzorczej zostali powiadomieni o treści jej projektu. Podobnie kształtowała się kwestia możliwości oddawania głosu za pośrednictwem innego członka rady nadzorczej. Każdorazowo była ona uzależniona od zawarcia w umowie bądź statucie spółki odpowiednich postanowień. W odniesieniu zaś do zarządów spółek, co od wielu lat spotykało się z niezrozumieniem kadry menadżerskiej, omawiane wcześniej regulacje nie znajdywały zastosowania, a zdania doktryny w zakresie dopuszczalności telefonicznego podejmowania uchwał były podzielone. Tym samym, jeśli odpowiednio wcześnie nie zadbaliśmy o właściwe sporządzenie umowy bądź statutu, jak i ich ewentualną zmianę, głosowanie w sposób odmienny niż przyjął to ustawodawca, było co do zasady niemożliwe.

REWOLUCYJNE ZMIANY W ORGANIZACJI I FUNKCJONOWANIU SPÓŁEK

Ustawa o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw, zwanym popularnie przez ustawodawcę oraz media – Tarczą antykryzysową, wprowadziła ogromną ilość nowych regulacji. Do tych, które ocenić należy pozytywnie z perspektywy funkcjonowania spółek, z całą pewnością należą zmiany w zakresie podejmowania uchwał, stanowiące znaczący krok w zakresie digitalizacji i unowocześnienia ich funkcjonowania.

Zgodnie z nowym brzmieniem przepisów, zarówno członkowie rady nadzorczej jak i członkowie zarządu spółki, będą mogli podejmować uchwały w sposób zdalny, przy pomocy środków bezpośredniego porozumiewania. Dodatkowo, możliwym będzie oddanie głosu za pośrednictwem innego członka danego organu, określanego w takim przypadku mianem posłańca. Nie ma przy tym przeszkód, aby jeden członek rady nadzorczej bądź zarządu pośredniczył w przekazaniu głosów kilku członków danego organu równocześnie. Każdorazowo jednak, oddanie głosu dotyczyć będzie mogło uchwał znanych uprzednio wszystkim członkom organu. Funkcjonowanie tych mechanizmów, odwrotnie jednak niż miało to miejsce dotychczas, będzie dopuszczalne, jeśli taka możliwość nie została uprzednio wyłączona w umowie spółki.

NOWE REGULACJE DOTYCZĄCE ZGROMADZEŃ W SPÓŁKACH

Począwszy od 31 marca bieżącego roku, w przypadku braku odmiennych postanowień umowy,w zgromadzeniu wspólników jak i w walnym zgromadzeniu akcjonariuszy, uczestniczyć będzie można także przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej. Udział zaś, będzie obejmował w szczególności dwustronną komunikację w czasie rzeczywistym wszystkich osób w nim uczestniczących, w ramach której będą one mogły swobodnie się wypowiadać, przebywając w innym miejscu niż miejsce ma dane zgromadzenie, jak również będą miały możliwość wykonywać prawa głosu osobiście lub przez pełnomocnika.

Sama procedura uczestnictwa w zgromadzeniu, określona ma zostać przez radę nadzorczą spółki w formie regulaminu a w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, w sytuacji gdy rada nadzorcza nie została powołana, obowiązek ten spoczywać będzie każdorazowo na wspólnikach. Regulamin zaś, ma wskazywać szczegółowe zasady udziału w zgromadzeniu przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej, określając jednocześnie tylko takie wymogi i ograniczenia, które są niezbędne do identyfikacji uprawnionych do uczestnictwa w zgromadzeniu i zapewnienia im bezpieczeństwa komunikacji elektronicznej.

PODSUMOWANIE

Choć zmiany przepisów w zakresie zdalnych obrad organów spółek kapitałowych, zostały wymuszone z uwagi na obecny stan zagrożenia epidemiologicznego, z całą pewnością stanowią znaczący krok w zakresie unowocześniania organizacji spółek. Jest to dodatkowo, obok obowiązkowej dematerializacji akcji, kolejna zmiana związana z ich cyfrowym zarządzaniem. Mając jednak na uwadze, iż problem związany z zarządzaniem spółką w tym przypadku był tak powszechny, że musiał zostać rozwiązany odgórnie, poprzez wprowadzenie nowych przepisów, w przyszłości, by oszczędzić sobie nerwów, warto uprzednio zabezpieczyć się na każdą ewentualność i dokonać stosownych zmian w treści umów spółek.