fbpx

Tarcza Antykryzysowa 2.0

W dalszym ciągu przedsiębiorcy stoją przed szeregiem nowych, trudnych wyzwań gospodarczych wynikających z trwającej pandemii COVID-19.  Polski rząd, reagując na sygnały, iż dotychczas przyjęte rozwiązania antykryzysowe nie są wystarczające by zapobiec negatywnym skutkom obecnej sytuacji w kraju, ustawą z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 wprowadził do tzw. Tarczy Antykryzysowej nowe regulacje. W niniejszym artykule omówimy najistotniejsze zmiany w tym zakresie, których większość weszła w życie z dniem 18 kwietnia br.

ZWOLNIENIE ZE SKŁADEK ZUS

Nowa ustawa zmienia niektóre kryteria, od których do tej pory zależała możliwość skorzystania ze zwolnienie z opłacania składek ZUS w ramach Tarczy Antykryzysowej. Nie wszystkie jednak zapowiedzi znalazły odzwierciedlenie w ostatecznym brzmieniu przepisów. Przede wszystkim wbrew wcześniejszym, mylnym informacjom nie doszło do zniesienia limitu przychodów w kwocie 15 681 złotych dla jednoosobowych przedsiębiorców chcących ubiegać się o to zwolnienie.  Tym samym przedsiębiorcy, którzy uzyskali dochód wyższy od 300% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w dalszym ciągu nie kwalifikują się do uzyskania trzymiesięcznej przerwy w opłacaniu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych.

Limit ten został jednak zniesiony w sytuacji ubiegania się przez przedsiębiorców o świadczenie postojowe, o czym w dalszej części niniejszego artykułu.

Istotną zmianą natomiast jest wprowadzenie możliwości ubiegania się o zwolnienie ze składek ZUS również tych przedsiębiorców, którzy byli płatnikami składek przed dniem 1 kwietnia 2020 r. Wcześniej datą graniczną dla skorzystania z tego uprawnienia był 1 lutego 2020 r.

Zwolnienie z obowiązku opłacania składek ZUS za miesiące marzec, kwiecień oraz maj 2020 r. jest teraz możliwie również w przypadku firm zatrudniających od 10 do 49 pracowników – w wysokości 50% łącznej kwoty należności z tytułu składek wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za dany miesiąc.

Skorzystać z powyższej możliwości będzie mógł zatem przedsiębiorca, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek:

  1. przed dniem 1 lutego 2020r. i na dzień 29 lutego 2020r.;
  2. w okresie od dnia 1 lutego 2020r. do dnia 29 lutego 2020r. i na dzień 31 marca 2020r.,
  3. w okresie od dnia 1 marca 2020r. do dnia 31 marca 2020r. i na dzień 30 kwietnia 2020r

– zgłosił do ubezpieczeń społecznych od 10 do 49 ubezpieczonych.

Do liczby pracowników nie wlicza się pracowników młodocianych.

Co istotne, ze zwolnienia z obowiązku opłacania składek za marzec 2020 r. w przypadku przedsiębiorców zatrudniających od 1 do 49 pracowników będzie można skorzystać również wtedy, jeśli składka za ten miesiąc została już opłacona.

Przedsiębiorcom zatrudniającym do 10 osób w dalszej części przysługuje zwolnienie z całości należnych za dany okres składek, a nie wyłącznie z części, jak ma to miejsce w przypadku większych zakładów pracy.

Tarcza Antykryzysowa 2.0. precyzuje także wcześniejszą nieścisłość, dotyczącą tego, czy w związku ze zwolnieniem z opłacania składek ZUS po stronie przedsiębiorcy powstaje przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Do tej pory wcześniejsze przepisy stwierdzające, że przychód taki nie powstaje odnosiły się wyłącznie do podatku dochodowego od osób fizycznych.  Obecnie w ustawie wskazano wprost, że przychody z tytułu zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, nie stanowią przychodu w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz przepisów o podatku dochodowym od osób prawnych.

Warto także pamiętać, że w przypadku osób opłacających składki za samych siebie (samozatrudnionych, jak również wspólników spółek osobowych czy indywidualnych przedsiębiorców zatrudniających inne osoby) nieopłacone składki ZUS nie mogą być uwzględniane przy obliczaniu zaliczek na podatek dochodów.

ŚWIADCZENIE POSTOJOWE

Nowelizacja przepisów zwiększa zakres pomocy przysługującej przedsiębiorcom w ramach świadczenia postojowego. To właśnie odnośnie świadczenia postojowego nastąpiło zniesienie limitu przychodów. Jak wskazywaliśmy w poprzednim artykule na naszym blogu, dotychczas przedsiębiorca ubiegający się o świadczenie postojowe musiał nie tylko wykazać spadek przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej o co najmniej 15% w stosunku do miesiąca poprzedzającego miesiąc złożenia wniosku o świadczenie postojowe, a ponadto jego przychody w tym miesiącu nie mogły przekroczyć kwoty 15 681 złotych. Tarcza Antykryzysowa 2.0. znosi wymóg w zakresie dopuszczalnego limitu przychodów tym samym otwierając drogę do ubiegania się o to świadczenie także tym samozatrudnionym, którzy uzyskują przychody przekraczające tę kwotę.

Ponadto na mocy znowelizowanej ustawy obecnie możliwe jest również ponowne uzyskanie świadczenia postojowego – jednak maksymalnie trzy razy.  Ponowne przyznanie świadczenia postojowego następować ma na podstawie oświadczenia osoby uprawnionej (przedsiębiorcy lub zleceniobiorcy) której je wypłacono, że sytuacja materialna wskazana w pierwotnym wniosku nie uległa poprawie. Ubieganie się o ponowną wypłatę świadczenia postojowego możliwe będzie dopiero w miesiącu następującym po miesiącu, w którym nastąpiła wypłata świadczenia.

Także przy tym rozwiązaniu pomocowym rząd poszerzył grono podmiotów mogących z niego skorzystać. Dotychczas ze świadczenia postojowego mogli bowiem korzystać wyłącznie Ci zleceniobiorcy, którzy zawarli umowy cywilnoprawne przed dniem 1 kwietnia br. Przed nowelizacją możliwość taką mieli jedynie Ci zleceniobiorcy, którzy wykonywali takie umowy przed 1 lutego br.

 ODSTĄPIENIE OD POBIERANIA ODSETEK ZA ZWŁOKĘ

Kolejną ulgą dla znajdujących się w trudnej sytuacji przedsiębiorców jest możliwość odstąpienia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych od naliczania odsetek za zwłokę w uregulowaniu składek – za okres przypadający po dniu 31 grudnia 2019 r. Ma to stanowić wyjście naprzeciw oczekiwaniom tych przedsiębiorców, którzy ze względu gospodarczych związanych z wystąpieniem COVID-19 mają trudności z terminowym regulowaniem należności. ZUS odstąpić może od pobierania odsetek za zwłokę na wniosek złożony przez dłużnika, który może być złożony w trakcie trwania stanu zagrożenia epidemiologicznego lub w ciągu 30 dni od dnia jego odwołania. Odstąpienie od pobierania odsetek dotyczyć może zarówno tych składek, które zostały już opłacone przez płatnika, jednakże z opóźnieniem, jak również składek nieuregulowanych na dzień złożenia wniosku, których termin płatności minął.

Skorzystanie z tego rozwiązania nie jest w żaden sposób uwarunkowane wielkością przedsiębiorstwa i ilością zatrudnionych pracowników.

OBNIŻENIE WYMIARU CZASU PRACY

Nowa ustawa precyzuje także kwestię związaną z obniżeniem wymiaru czasu pracy, która do tej pory budziła wątpliwości. Zgodnie z literalną wykładnią wcześniejszego brzmienia przepisów, obniżenie wymiaru czasu pracy możliwe było wyłącznie o 20%, nie więcej niż do 0,5 etatu. Takie sformułowanie tego zapisu zdawało się nie dawać pracodawcom elastycznej możliwości zmniejszenia wymiaru czasu w mniejszym stopniu.

Obecnie nowelizacja wprowadziła wprost modyfikację powyższego zapisu, by usunąć wszelkie wątpliwości w tym zakresie, wskazując, że pracodawca może obniżyć pracownikom wymiar czasu pracy maksymalnie o 20%, nie więcej niż do połowy etatu. Zmianę tę należy ocenić korzystnie, gdyż daje pracodawcom większą elastyczność.

NOWE ZASADY UDZIELANIA POŻYCZEK

Tarcza Antykryzysowa 2.0. zmienia także zasady udzielania mikropożyczek w kwocie do 5 tysięcy złotych. Teraz z pomocy tej skorzystać będą mogli również Ci przedsiębiorcy, którzy nie zatrudniają i nie zatrudniali wcześniej żadnych pracowników. Dotychczas warunkiem niezbędnym dla skorzystania z tej pomocy było zatrudnianie chociaż jednej osoby.

Ponadto ustawodawca zrezygnował również z warunku utrzymania zatrudnienia w stosunku do stanu na dzień 29 lutego 2020 r. Po zmianach dla umorzenia otrzymanej przez mikroprzedsiębiorcę pożyczki wystarczające będzie dalsze prowadzenie przez niego działalności gospodarczej przez trzy miesiące od daty jej udzielenia.

Także przychód z tytułu umorzenia pożyczki na zasadach nie stanowi przychodu w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz przepisów o podatku dochodowym od osób prawnych.

PODSUMOWANIE

Tarcza Antykryzysowa 2.0 stanowić miała odpowiedź na pojawiające się w całym kraju wątpliwości przedsiębiorców i pracodawców, którzy podnosili, że dotychczas proponowane rozwiązania są niewystarczające w dobie panującego kryzysu gospodarczego spowodowanego ciągle trwającą epidemią COVID-19. Powyższe zestawienie najistotniejszych wprowadzonych nowymi przepisami zmian pokazuje jednak, że co do zasady wprowadzone nowelizacje nie mają przełomowego charakteru i nie zmieniają w sposób znaczący dotychczas funkcjonujących rozwiązań, jednak z pewnością poszerzają krąg podmiotów kwalifikujących się do skorzystania z rozwiązań pomocowych.

Już obecnie trwają zaawansowane prace nad Tarczą Antykryzysową 3.0, która stanowić kolejne narzędzie zapobiegające skutkom pandemii – o wszelkich zmianach i nowych regulacjach na bieżąco będziemy informować na naszym blogu.